ارتودنسی دندان بر تشخیص، پیشگیری و درمان ناهنجاری‌های دندانی و صورت تمرکز می‌کند. درمان ارتودنسی دندان نقش مهمی در بهبود عملکرد و زیبایی دندان‌ها و فک دارد. با پیشرفت تکنولوژی، این نوع درمان کارآمدتر و در دسترس‌تر شده و برای بیماران در هر سنی استفاده می‌شود.

ارتودنسی دندان چیست؟

ارتودنسی دندان یک روش دندانپزشکی درمانی و زیبایی است که بر روی تشخیص و درمان ناهنجاری‌های دندان و فک تمرکز دارد.

مراقبت‌های ارتودنسی شامل استفاده از وسایلی مانند بریس برای صاف‌کردن دندان‌ها، اصلاح مشکلات بایت، بستن فاصله بین دندان‌ها و تراز‌کردن لب‌ها و دندان‌ها می‌باشد.

انواع درمان ارتودنسی دندان

ارتودنسی دندان خرگوشی و به‌طورکلی هرنوع ارتودنسی به روش‌های مختلفی انجام می‌شود. در اینجا چند روش رایج را معرفی می‌کنیم.

بریس‌های فلزی سنتی (Traditional Metal Braces)

رایج‌ترین و شناخته‌شده‌ترین نوع درمان ارتودنسی، بریس‌های فلزی سنتی هستند. آن‌ها از براکت‌های فلزی متصل به هر دندان تشکیل شده‌اند که توسط یک سیم کمانی به هم وصل می‌شوند و در طول زمان تنظیم می‌شوند تا دندان‌ها را به موقعیت مورد نظر منتقل کنند.

آن‌ها برای اصلاح مشکلات پیچیده دندانی بسیار موثر هستند.

بریس‌های سرامیکی (Ceramic Braces)

مشابه بریس‌های سنتی، از براکت‌های چسبیده به دندان استفاده می‌کنند، اما از انواع شفاف یا هم‌رنگ دندان که کمتر به چشم می‌آیند.

این ارتودنسی در میان بزرگسالان و نوجوانانی که به ‌دنبال گزینه‌ای زیباتر هستند، مرسوم است.

بریس‌های لینگوال (Lingual Braces)

به پشت دندان‌ها و رو به زبان متصل می‌شوند و بنابراین از جلو دیده نمی‌شوند. آن‌ها یک جایگزین نامرئی برای بریس‌های سنتی ارائه می‌دهند، اما تمیزکردن آن‌ها می‌تواند چالش‌برانگیز باشد. علاوه‌بر این، ممکن است به زمان بیشتری برای تنظیم دندان‌ها نیاز داشته باشند.

ترازکننده‌های شفاف (Clear Aligners)

الاینرهای شفاف، مانند اینویزیلاین (Invisalign)، یک انتخاب محبوب برای کسانی هستند که به‌دنبال درمان ارتودنسی تقریبا نامرئی هستند.

این دستگاه‌های ارتودنسی متحرک به‌صورت سفارشی ساخته شده‌اند تا روی دندان‌ها قرار بگیرند و به‌تدریج آن‌ها را به جای خود منتقل کنند. غذا‌خوردن با آن‌ها راحت است و بیمار می‌تواند به‌راحتی آن‌ها را تمیز کند.

اکسپندرهای پالاتال (Palatal Expanders)

اکسپندرهای کامی ابزاری هستند که برای پهن‌کردن فک بالا استفاده می‌شوند و فضای بیشتری برای هم‌ترازی دندان‌ها ایجاد می‌کنند.

آن‌ها اغلب در بیماران جوان‌تری که فک‌هایشان هنوز در حال رشد است، استفاده می‌شود و به اصلاح کراس‌ بایت و جلوگیری از ازدحام دندان‌ها کمک می‌کنند.

نگهدارنده‌ها یا ریتینرها (Retainers)

پس از اتمام درمان ارتودنسی دندان برای حفظ موقعیت جدید دندان‌ها و جلوگیری از جابه‌جایی مجدد آن‌ها به محل قبلی، استفاده می‌شوند. آن‌ها می‌توانند متحرک یا ثابت باشند و برای اطمینان از موفقیت طولانی‌مدت درمان ارتودنسی ضروری هستند.

هدگیر (Headgear)

برای اصلاح محل قرارگیری دندان‌های عقب انجام می‌شود و می‌تواند حین درمان، دندان‌های جلو را نیز تغییر دهد. هدگیر فقط در بعدازظهر یا شب استفاده می‌شود، چون نمی‌توان با آن کارهای روزانه را انجام داد.

ارتودنسی جراحی یا درمان ارتوگناتیک (Orthognathic Treatment)

یک عمل ارتودنسی جراحی با هدف تغییر موقعیت فک بیمارانی است که در آن‌ها واگرایی فک زیاد است. همچنین زمانی که موقعیت فک‌ها به‌طور غیرطبیعی در راستای با جمجمه قرار می‌گیرند، این درمان انجام می‌شود.

ارتودنسی برای چه کسانی مناسب است؟

این روش برای افراد با هر سن که دندان‌های نامرتب، مشکلات بایت یا نامنظمی فک دارند، مناسب است. کودکان و نوجوانان از درمان زودهنگام سود فراوانی می‌برند، زیرا دندان‌ها و فک‌های آن‌ها هنوز در حال رشد است.

بزرگسالان هم می‌توانند تحت درمان ارتودنسی قرار گیرند تا مشکلات دندانی طولانی‌مدت برای آن‌ها ایجاد نشود.

این روش برای افرادی که به‌دنبال بهبود زیبایی و عملکرد دندان‌های خود، بهبود بهداشت دهان و دندان و افزایش اعتماد به نفس خود هستند، ایده‌آل است.

چه کسانی نباید ارتودنسی کنند؟

ممکن است برای افرادی با مشکلات دندانی یا پزشکی شدید، مناسب نباشد. به‌عنوان مثال، افرادی با بیماری لثه فعال، چگالی کم استخوان فک یا پوسیدگی دندان درمان‌نشده باید قبل از درمان ارتودنسی این مشکلات را برطرف کنند.

علاوه‌بر این، بیمارانی که مشکلات قلبی شدید یا اختلالات ایمنی دارند، ممکن است با خطرات و عوارض بیشتری مواجه شوند.

افرادی هم که تمایلی به رعایت بهداشت دهان و دندان و نگهداری لازم در طول درمان ارتودنسی ندارند یا معلول هستند، ممکن است کاندیدای ایده‌آلی نباشند.

زمان مناسب ارتودنسی از چه سنی است؟

معمولاً دندانپزشکی کودکان درمان ارتودنسی را از سن 7 سالگی شروع می‌کند. زمانی که دندان‌های دائمی کودک شروع به درآمدن کرده است.

البته در برخی مقالات سن ایده‌الی که کودک باید از بریس استفاده کند، بین 9 تا 13 سال در نظر گرفته شده است. چون در این زمان همه دندان‌های اصلی رشد کرده‌اند.

هزینه ارتودنسی

هزینه ارتودنسی دندان وابسته به‌نوع ارتودنسی، جنس ماده مورد استفاده، تبحر دندانپزشک و هدف ازدرمان است.

معمولاً ارتودنسی فک بالا بین 19 تا 29میلیون تومان و ارتودنسی دو فک با هم بین 40 تا 60 میلیون تومان هزینه دارد. ارتودنسی دندان‌ های جلو نیز بین 15 تا 40 میلیون تومان هزینه دارد. برای اطلاع دقیق از قیمت ها در کلینیک دندانپزشکی صدر لینک زیر را کلیک کنید:

مزایا و معایب ارتودنسی دندان

درمان ارتودنسی دندان نیز مانند سایر درمان‌ها دارای مزایا و معایبی است.

مزایا

معایب

مراقبت‌های قبل از درمان

مراقبت‌های قبل از ارتودنسی شامل موارد زیر هستند:

• معاینه دندان و مشاوره با متخصص
• انجام درمان‌های دندانپزشکی پیش‌نیاز (کشیدن دندان، درمان بیماری لثه و غیره)
• آمادگی روانی و احساسی
• انتخاب نوع ارتودنسی مناسب با مشورت پزشک

نحوه و مراحل انجام

ارتودنسی درمراحل زیر انجام می‌شود:

1. مشاوره اولیه
2. گرفتن تصاویر لازم پزشکی
3. مشخص‌کردن نوع درمان ارتودنسی دندان
4. آماده‌سازی دندان‌ها (جرم‌گیری، پرکردن پوسیدگی، رسیدگی به لثه‌ها و … )
5. قالب‌گیری از دندان‌ها
6. نصب براکت روی دندان و اتصال سیم
7. تنظیمات یا تعویض منظم دستگاه‌ها برای هدایت دندان‌ها به موقعیت صحیح خود
8. جداسازیی بریس‌ها پس از رسیدن به هدف
9. جلوگیری از عود با استفاده از ریتینر

مراقبت‌های بعد از ارتودنسی

بعد از اتمام ارتودنسی دندان لازم است برای جلوگیری از بازگشتن دندان‌ها به جای قبلی، مراقبت‌های زیر انجام شود.

• استفاده از ریتینر یا نگهدارنده با نظر دندانپزشک
• معاینات منظم هر چند ماه یک‌بار
• رعایت بهداشت دهان و دندان
• اجتناب از غذاهایی که سفت و چسبنده هستند و به ریتینر آسیب می‌زنند.
  

  عوارض و خطرات

  در صورت عدم رعایت بهداشت و سایر اقداماتی که دنداپزشک توصیه می‌کند، ایجاد عوارض زیر محتمل است:

  • پوسیدگی دندان
  • بیماری لثه
  • تحلیل ریشه
  • واکنش‌های آلرژیتیک
  • درد و ناراحتی
  • برگشتن دندان‌ها به جای اول